آموزش و پرورش تطبيقي چيست؟

 در روزگار ما ، همه ملتها ، با هر نظام سياسي و اجتماعي پيشرفته و در حال پيشرفت به مساله برنامه ريزي و اصلاحات آموزشي ، با توجه به آخرين روشهاي آموزشي و فني و پيشرفت هاي علمي جهان ، توجه خاص دارند.
اين توجه تقريبا فراگير و جهاني است و نسبت به ديگر فعاليت هاي اجتماعي از اولويت خاص برخوردار است. بررسي تاريخ تحول نظام هاي آموزشي جهان نشان مي دهد که به منظور تحقق اين امر ، اغلب کشورهاي پيشرو از مطالعات و پژوهش هاي تطبيقي در زمينه آموزش و پرورش بهره گرفته اند و آن را شرط لازم براي طراحي نظام هاي آموزش نوين خويش مي دانند و بر لزوم و ضرورت اين گونه بررسي ها قبل از اقدام به هرگونه اصلاحات آموزشي جامع براي رفع نيازمندي هاي رو به رشد اقتصادي ، فرهنگي و فني خويش تاکيد مي ورزند.
امروزه متفکران تعليم و تربيت و متخصصان مراکز تعليم و تربيت بين المللي بر ضرورت ايجاد اين رشته نوين علمي در موسسات آموزش عالي و دانشگاه ها در سطوح کارشناسي ارشد و دکترا تاکيد مي ورزند که نشان دهنده اهميت کار و نقش محققان اين رشته علمي در معرفي نظام هاي آموزشي موفق جهان ، شناخت مسائل آموزش و پرورش ، معرفي نوآوري ها و روشهاي جديد در قلمرو آموزش و پرورش و دستاوردهاي شگرف ناشي از آن است. گنجاندن درس آموزش و پرورش تطبيقي در برنامه درسي دانشجويان رشته هاي علوم تربيتي ، مديريت و برنامه ريزي آموزشي و علوم اجتماعي در کشور ما حدود 30 سال سابقه دارد ، ليکن تاکنون به دلايل گوناگون از جمله ضعف آگاهي و اطلاع دقيق از هدف ها و کاربرد واقعي بررسي هاي تطبيقي آموزش و پرورش يا دسترسي نداشتن به مطالعات نوين تطبيقي که پژوهندگان معاصر به عمل آورده اند ، اين رشته علمي جايگاه بحق خود را به عنوان ابزار لازم براي توسعه و اصلاحات بنيادين آموزشي به دست نياورده است.
در حال حاضر ، کشور ما يکي از مراحل مهم و اساسي و در عين حال حساس و دقيق خود را در زمينه توسعه آموزش و پرورش مي گذراند. بديهي است به موازات توسعه نهاد آموزش و پرورش بايد به مطالعات تطبيقي آموزش و پرورش پرداخت ؛ زيرا اين گونه مطالعات زمينه را براي انتقال و رفع مشکلات نظام آموزش و پرورش فراهم مي کند و اداره کنندگان چنين دستگاهي را در کشف و تحليل مسائل تربيتي ياري مي دهد. به سخن ديگر ، آگاهي از تغييرات و اصلاحاتي که در نظام هاي تربيتي کشورهاي ديگر رخ داده است و مشکلاتي که آنان در اصلاح و توسعه آموزش و پرورش خويش داشته اند و آشنايي با روشها و تدابيري که براي حل اين مشکلات به کار برده اند ، مي تواند ما را در شناسايي مسائل آموزشي و اتخاذ تدابير شايسته براي حل و فصل رضايت بخش آنها ، بخصوص زماني که در انديشه بنياد نهادن نظام نوين آموزشي هستيم ، ياري دهد.
همچنين اين امر مي تواند اين امکان را فراهم کند که به اصلاحات آموزشي نگاهي عميق داشته باشيم و در مقام قانونگذار ، برنامه ريز و مجري طرحهاي آموزشي و اداره کنندگان کانون هاي تعليم و تربيت ، با گامهاي استوار و سنجيده حرکت خويش را در تامين خير و صلاح عمومي آغاز کنيم و همان تجارب را که ديگران با صرف زمان و سرمايه گذاري وسيع به دست آورده اند ، به سبب عدم اطلاع ، دوباره تکرار نکنيم. بي دليل نيست که در جوامع پيشرفته و مترقي جهان ، هر روز بر وسعت مطالعات و پژوهش هاي تطبيقي در آموزش و پرورش و شمار کانون هاي علمي که اين نوع بررسي ها را سرلوحه کارهاي خويش قرار داده اند ، اضافه مي شود و سير تکاملي در اين زمينه ، همچنان ادامه دارد و مشمول اين گونه بررسي ها از نظر جغرافيايي و منطقه اي نسبت به گذشته نه چندان دور ، فراگير شده است.

تعريف آموزش و پرورش تطبيقي
تطبيق و مقايسه ، به علمي اطلاق مي شود که در آن ، دو يا چند پديده را به منظور يافتن وجوه اختلاف و تشابه آنها، مورد تجزيه و تحليل قرار دهيم. اصولا در زندگي روزمره بدون کار تطبيق و مقايسه نمي توان تصميمي اتخاذ کرد و روشي براي حل و فصل رضايت بخش کارها انتخاب کرد.
مثلا زماني که کالاي خاصي را از ميان انواع مشابه آن براي خريد برمي گزينيم يا از همان چند رشته تحصيلي يک رشته تحصيلي را انتخاب مي کنيم و يا از بين شيوه هاي اداره امور موسسات آموزشي ، کار ماموريت يک موسسه را بر ديگر موسسات آموزشي ترجيح مي دهيم ، در تمامي اين موارد ، به نوعي مقايسه و تطبيق دست زده ايم که به اعتقاد خود ، به گزينش اصلح منتهي شده است.
در حيطه آموزش و پرورش ، اين مقايسه يا تطبيق مي تواند بين رويدادهاي آموزشي داخل يک نظام آموزش و پرورش صورت گيرد يا در سطح وسيع تري ويژگي هاي گوناگون يک نظام تربيتي با نظامهاي تربيتي کشورهاي ديگر مقايسه شود. بدين سان آموزش و پرورش تطبيقي ترجمه اصطلاح Comparative education است و به دانشي اطلاق مي شود که موضوع آن شناسايي ، تحکيم و مقايسه شباهت ها و تفاوت هاي پديده هاي تربيتي داخل يک نظام آموزشي يا بين نظام آموزش و پرورش کشورهاي مختلف جهان با توجه به عوامل اجتماعي ، مذهبي ، اقتصادي ، سياسي موثر در تشکيل و پيدايش آنهاست.

ضروريات آموزش و پرورش تطبيقي
آموزش و پرورش تطبيقي ، يکي از رشته هاي علوم تربيتي است که موضوع آن ، تجزيه و تحليل و شناخت شباهت ها و تفاوت هاي موجود بين پديده ها ، نهادها و نظامهاي آموزشي است. اين شناخت و تفسير آن بايد در متن اجتماعي ، فرهنگي ، سياسي و اقتصادي و رويدادهاي تربيتي انجام گيرد. اين تعريف ، چند نکته مهم را در خصوص ضرورت و اهميت مطالعات و پژوهش هاي تطبيقي در آموزش و پرورش طرح مي کند: آموزش و پرورش تطبيقي ، علمي است چند رشته اي.
محقق آموزش و پرورش تطبيقي با اين که لازم است در يک زمينه خاص مرتبط با موقعيت هاي تربيتي ، اطلاعات تخصصي داشته باشد ، اما بايد از زمينه هاي ديگر نيز مطلع باشد. در واقع اين به ماهيت رويدادها و موقعيت هاي آموزشي مربوط مي شود که به دليل پيچيدگي شان بايد از ابعاد متفاوت ولي مکمل به آنها نگاه شود.
آموزش و پرورش تطبيقي به شناخت منجر مي شود. اين شناخت جز آن که سبب توسعه دانش آموزش و پرورش تطبيقي مي شود ، چگونگي و چرايي موقعيت هاي تربيتي را به مسوولان و مربيان نظامهاي آموزشي مي شناساند.
از بعد روش شناسي ، نگرش مقايسه اي باعث مي شود پژوهشگران نظامهاي آموزشي از شباهت ها و تفاوت هاي موجود بين پديده هاي آموزشي آگاه شوند و از هر گونه نگرش افراطي در پذيرش يا رد الگوهاي موفق نظامهاي آموزشي ديگر دوري جويند.
آموزش و پرورش تطبيقي مي تواند برپايي نظامهاي آموزشي را براي مديران و عاملان آنها روشن سازد. نمي توان نظام آموزشي را بدون شناخت و پذيرش پويايي و پيچيدگي پديده هاي آموزشي از «بيرون» اداره کرد. يکي از يافته هاي مهم پژوهش هاي تطبيقي در آموزش و پرورش ، اين است که نظامهاي آموزشي در ارتباط دائم و لازم با ديگر نظامهاي مربوط (فرهنگ ، اقتصاد و سياست...) عمل کند ؛ از اين رو ، نمي توان دور مدرسه حصاري کشيد تا دانش آموزان را جدا از متن جامعه تربيت کرد.
برگرفته از: آموزش نيوز

عضو كميسيون اجتماعي مجلس در گفت‌وگو با فارس خبر داد

حق عائله‌مندي تمام كاركنان دولت 3 برابر مي‌شود

خبرگزاري فارس: عضو كميسيون اجتماعي مجلس از تصويب 3 برابر شدن حق عائله مندي تمام كاركنان دولت در اين كميسيون خبر داد.

موسي‌الرضا ثروتي در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي فارس گفت: اصلاح تبصره سه الحاقي ماده 9 قانون نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت موضوع ماده 8 قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت مصوب سال 80 در آخرين جلسه كميسيون اجتماعي مجلس تصويب شد.
وي در ادامه افزود: بر اين اساس حق عائله‌مندي كه تاكنون 14 هزار تومان بود به 41 هزار و 472 تومان افزايش مي‌يابد.
عضو كميسيون اجتماعي مجلس اظهار داشت: حق هر فرزند تاكنون 4 هزار تومان بود كه به 11 هزار و 232 تومان افزايش مي‌يابد.
ثروتي با بيان اين كه حق عائله‌مندي در اين مصوبه از 120 درصد به 360 درصد افزايش يافته است، ادامه داد: قبلاً حق همسر و 3 فرزند، 25 هزار تومان بود و با اين مصوبه 75 هزار و 168 تومان مي‌شود.
وي گفت: اين مصوبه فقط مربوط به كاركنان دولت است.

رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس گفت: وزارت آموزش و پرورش امسال بيش از 800 ميليارد تومان كسري بودجه دارد.
به گزارش آموزس نیوز علي عباسپور تهراني‌فرد در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي فارس افزود: دولت بايد بودجه آموزش و پرورش را درست پيش‌بيني كند تا اين وزارتخانه دچار كسري نشود.
وي اضافه كرد: وزارت آموزش و پرورش سال گذشته بيش از 2 هزار و 300 ميليارد تومان كسري بودجه داشت كه سازمان مديريت و برنامه‌ريزي با بخشي از اين كسري موافقت نكرد و در متمم بودجه حدود يك هزار و 600 ميليارد تومان پرداخت شد. در حقيقت آموزش و پرورش تمام سال را با كسري و اعتراض مي‌گذراند.
عباسپور گفت: ما به رئيس‌جمهور پيشنهاد داديم كه كميته‌اي متشكل از رئيس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي، وزير آموزش و پرورش و رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس تشكيل شود و مسئله كسري بودجه آموزش و پرورش را بررسي كند تا مشكل كسري بودجه براي هميشه حل شود. رئيس‌جمهور نظر مساعد داشت و اين موضوع را به سازمان مديريت و برنامه‌ريزي ارجاع داد.
وي افزود: متأسفانه به رغم گذشت حدود 11 ماه از پيشنهاد ما، هنوز هيچ جلسه‌اي در خصوص حل مشكل كسري بودجه آموزش و پرورش تشكيل نشده است

فرهنگيان، وصله‌اي ناچسب به نظام هماهنگ

يادداشت وارده
در سال‌هاي اخير، فاصله مزايا و پرداخت‌هاي غيرمستمر اكثريت قريب به اتفاق كاركنان دولت، تحت عناوين مختلف با معلمان آموزش‌وپرورش به اندازه‌اي فزوني يافته كه انعكاس آن از محافل معلمي فراتر رفته و آشكارا در رسانه‌ها و محافل سياسي مملكت نيز مشاهده مي‌شود كه البته با چشم بسته و گوش سنگين، احتمالا نه مي‌توان ديد و نه شنيد».

معلمان بي‌پناه، حق دارند از خود بپرسند، راستي عنوان زيبا و بزك كرده «نظام هماهنگ پرداخت كاركنان دولت» چه مفهومي دارد؟ اين عنوان براي پرداخت به كاركنان دولت، بيشتر به كالاي داخل ويترين مي‌ماند چون به نظر مي‌رسد براي معلمان، بيشتر براي نمايش است تا عرضه.

در نظام هماهنگ فوق‌الذكر، مصاديق نابرابري و ناهماهنگي براي معلمان وجود دارد كه ذيلا به ذكر چند نمونه اشاره مي‌شود:

1ـ دانش‌آموزي حائز معدل بالا شده است، اگر والدين وي فرهنگي باشند، هيچ چيز تازه‌اي روي نداده است. ولي اگر والدين وي يكي از كاركنان اكثريت قريب به اتفاق ساير دستگاه‌هاي دولتي ديگر باشند، بابت اين زحمت و تلاش فوق‌العاده، از سوي اداره محل كار پدر يا مادر به استثناي فرهنگيان، به وي جايزه نقدي تعلق مي‌گيرد. البته اختصاص نوشت‌افزار مجاني بيشتر دستگاه‌هاي دولتي براي فرزندان كارمندان در ابتداي سال تحصيلي را نيز بايد به اين مقوله افزود.

2ـ اگر خداي ناخواسته دندان‌هاي يك معلم نياز به دندانپزشك پيدا كند، معلم بيچاره بايد فكر دورخيز بلندي براي اخذ وام از محلي... را در دستور كار خود قرار دهد تا صرف هزينه دندانپزشكي خود نمايد. اما اگر همان وضعيت براي كاركنان اكثريت قريب به اتفاق ساير دستگاه‌هاي دولتي به غير از آموزش‌وپرورش پيش آيد، امر كاملا طبيعي و تعريف‌شده‌اي است زيرا اداره مربوطه، نه تنها هزينه‌هاي دندانپزشكي وي را به راحتي پرداخت مي‌كند، بلكه همان خدمات را براي تك‌تك اعضاي خانواده كارمند، ارائه خواهد كرد.

3ـ در طول سال و خصوصا در ماه‌هاي آخر سال، كاركنان اكثريت قريب به اتفاق دستگاه‌هاي دولتي، تحت عناوين پاداش ... ، حق ...، جهت جبران .... و ... مبلغي را دريافت مي‌كنند؛ يكي نام آن را «پاداش افزايش سپرده» ديگري نام آن را «حق آجيل شب عيد» يكي آن را «پاداش حسن انجام كار» و ديگري آن را «پاداش عيد فطر» و... مي‌نامد. بيچاره معلمان، حتي به خوابشان نيز نمي‌آيد.

اين مثنوي، سر دراز دارد و اگر صورت ريزي از اين مصاديق نظام ناهماهنگ پرداخت، براي معلمان تهيه شود، چه بسا هر خواننده منصفي، رأي به غيرايراني بودن كارمندان معلم اين مملكت بدهد و شايد تحت عنوان كارمندان يك دولت فقير آفريقايي شناسايي شوند.

تا به حال معلمان فكر مي‌كردند كه اين تبعيض، مخصوص تمام دستگاه آموزش‌وپرورش است و بايد به عنوان قسمتي از كاركنان دولت كه بيشترين بي‌مهري نسبت به آنان روا شده، تحمل مي‌كردند چون مانند بچه كوچكي كه در صورت بي‌مهري ناشي از تبعيض والدين نسبت به وي، توانايي هيچ عكس‌العملي را ندارد، راهي براي رد بي‌مهري ندارند. اما ظاهرا در سايه توجهات مسئولان سازمان مديريت و وزارت آموزش‌وپرورش، با تبعيض جديدي روبه‌رو شده‌ايم كه مي‌توان بر آن «تبعيض درون سازماني» نام نهاد.

ذيلا چند نمونه ذكر مي شود:
1ـ در عيد سعيد فطر مبلغ ... ريال و در عيد نوروز مبلغ 1.000.000 ريال (ببخشيد ذكر مبلغ كردم) به هر يك از كاركنان اداري ادارات آموزش‌وپرورش استان كردستان تحت عنوان «پاداش حسن انجام كار»، پاداش... و... پرداخت كردند؛ البته اين مبلغ، سواي مبالغي است كه رئيس سازمان به صورت چك مسافرتي به معاونان خويش يا رؤسا و معاونان آنها در ادارات مناطق، تقديم نموده يا خود از جناب وزير دريافت كرده‌اند.

2ـ در راستاي همين تبعيض جديد، كليه مطالبات همكاران اداري به استثناي مطالباتي را كه با معلمان مشترك هستند را تا عيد دريافت كردند از جمله اضافه‌كار اداري ماه‌هاي بهمن و اسفند، پاداش حسن انجام كار و... البته قابل توجه اين‌كه در همين راستا، اگر امكان آن را داشتند، خدا مي‌داند در دو قلم مطالبات باقي مانده خود شامل يك ماه مرخصي مناطق محروم و يارانه مسكن نيز ليست جداگانه‌اي جهت تكميل پروسه تسويه حساب كاركنان اداري را تكميل مي‌كردند. ذكر اين نكته نيز خالي از لطف نيست كه چون مديران و معاونان متصديان امور دفتري و... مدارس كه عنوان پست اداري را يدك مي‌كشند، از اين موهبت بي‌نصيب نبوده، اضافه كار عوامل اجرايي را دريافت نموده‌اند.

اين در حالي است كه در اسفند 1383، به رغم پرداخت نشدن سه ماه اضافه تدريس معلمان (دي، بهمن، اسفند) تنها با پرداخت حقوق اسفند ماه، آن هم در آخرين ساعات اداري سال 1383، همكاران بدون كمترين نگراني، دَرِ ادارات آموزش و پرورش را بستند و سرمست از برتري‌هاي دريافتي خود نسبت به معلمان، به سراغ تعطيلات عيد رفتند. اين در حالي بود كه توقعات خانواده معلمان به دليل دريافت نشدن مطالبات جاري و مورد نيازشان، به يأس تبديل شد.

در اينجا چند سؤال بي‌پاسخ باقي مي‌ماند:
1ـ صرف نظر از تبعيضات كاركنان ساير دستگاه‌ها نسبت به معلمان آموزش‌وپرورش‌ كه ظاهرا مسئولان سازمان مديريت و وزارت آموزش‌وپرورش از آن اطلاعي ندارند يا اصلا وجود ندارد! لطفا مسئولان سازمان آموزش‌وپرورش استان كردستان يا وزارت آموزش‌وپرورش، به اين سؤال معلمان پاسخ دهند كه اين چه حسن انجام كاري است كه تنها كاركنان اداري آن را بلدند و به راحتي آب خوردن، انجام مي‌دهند و پاداش انجام آن را جلو چشمان همكاران معلمشان دريافت كنند؟ معلماني كه به رغم تلاش صادقانه، چنين حسن انجام كاري را نداشته و به تبع آن، دريافتي بابت آن ندارند!

2ـ مقايسه اضافه كار اداري همكاران اداري كه در سخت‌ترين شرايط نبايد به تعويق بيفتد با اضافه تدريس معلمان كه خيلي راحت، پرداخت آن به بهانه‌هاي واهي به تعويق افتاده نيز خالي از لطف نيست.
راستي چه معياري است كه براي پرداخت اضافه كار همكاران اداري ـ كه خدا مي‌داند در بيشتر موارد، ميزان اضافه كار پرداختي به هريك از آنها، حداقل بيشتر از دو برابر حداكثر ساعات اضافه كاري است كه در كارتكس كاري آنها ثبت شده است، تحت هيچ شرايطي تأخير و تعويقي وجود ندارد ولي تا پايان اسفند، به رغم قول آقاي وزير مبني بر پرداخت مطالبات معلمان تا آخر اسفند ماه، در حالي كه براي ثانيه به ثانيه ساعات اضافه تدريس، معلم، گلو پاره كرده و گچ خورده است، پرداخت اضافه تدريس آنها را به بعد از عيد موكول مي‌كنند آن هم باز با وعده سر خرمن چون بعد از تعطيلي عيد، به هزار بهانه ديگر، قسمتي از اضافه تدريس را پرداخت و طبق معمول، بقيه را به بعد موكول مي‌كنند.

به آقاي وزير آموزش‌وپرورش توصيه مي‌شود به جاي مجادله با سازمان مديريت براي رفع تبعيض ميان كاركنان آموزش‌وپرورش و كاركنان ساير دستگاه‌هاي دولتي، به رفع تبعيض ميان همكاران خود در درون دستگاه آموزش‌وپرورش بپردازند تا اگر فرجي حاصل شد، بتوانند به آن مقوله نيز بپردازند و آقايان وزير آموزش‌وپرورش و رئيس سازمان آموزش‌وپرورش استان كردستان، اگر پاسخي دارند، ارائه دهند.

     منبع:سايت بازتاب

ارتقای شغلی، به نام معلمان، به کام مدیران!

مهرداد مطمئن

چندی پیش هنگامی که رئیس اداره آموزش و پرورش یکی از شهرستانها برای بازدید به مدرسه ای رفته بود، یکی از معلمان آن مدرسه از ایشان خواهش کرد به او اجازه دهد که به جای تدریس کردن، سرایدار یا نظافتچی مدرسه شود تا شاید از آن زندگی فلاکت بار معیشتی که بدان دچار آمده بود، نجات یابد و بلکه بتواند از خجالت زن و بچه اش در آید.

ادامه مطلب

معلماني كه توسط دانش‌آموزان خود كتك مي‌خورند.

گروه اجتماعي:  <معلمان در مقابل آزار و اذيتي كه از سوي دانش‌آموزان مي‌بينند, از هيچ حقوق يا پشتيباني برخوردار نيستند.>

اين مضمون نامه‌اي است كه توسط تعدادي از معلمان يك مدرسه در منطقهء قلعه‌حسن‌‌خان به دست ما رسيده است. تعدادي از معلمان اين مدرسه با امضاي يك نامهء سرگشاده به رييس آموزش و پرورش منطقه اظهار كرده‌اند كه <ده‌ها معلم اين شهر از دانش‌آموزان تازيانه خورده‌اند و در جواب مسؤولان به معلمان ديكته مي‌كنند كه مراقب رفتارشان باشند تا مبادا به كتك‌خوردگان ديگر دچار شوند.>

ادامه مطلب

نگاهي به يك پژوهش علم آموزان خرابكار

 

 

  زير ذره بين رابطه معناداري بين جنس و معدل با خرابكاري وجود دارد. بدين صورت كه پسرها بيشتر از دخترها و كساني كه معدلشان پايين است، بيشتر از كساني كه داراي معدل بالايي هستند، به رفتارهاي خرابكارانه دست مي زنند. همچنين با افزايش تعداد سالهاي مردودي، اين رفتارها شديدتر مي شود. اشاره؛ «عوامل اجتماعي- اقتصادي مؤثر بر خرابكاري اموال عمومي (ونداليسم) به وسيله دانش آموزان شهر تهران»، در يك پژوهش ميداني، مورد بررسي قرار گرفته است. در اين پژوهش، علل خرابكاري اموال مدرسه و جامعه توسط دانش آموزان، با شيوه هاي علمي و دقيق مورد تحليل واقع شده و راهكارهايي پيشنهاد شده است. در آستانه فرا رسيدن سال تحصيلي جديد و برنامه ريزي هاي علمي آموزشي مدارس براي پذيرش دانش آموزان در كلاس هاي درس، لازم ديديم خلاصه اي از اين پژوهش را براي آگاهي مخاطبان روزنامه همشهري، بويژه علاقه مندان مباحث تعليم و تربيت و نيز فرهنگ عمومي در صفحه فرهنگ منتشر كنيم. با هم مي خوانيم. تخريب اموال عمومي به عنوان يك عارضه جبران ناپذير بر منابع و امكانات جوامع امروزي، هر ساله خسارت فراواني را به سرمايه هاي ملي و عمومي وارد مي سازد. به نظر مي رسد قسمت عمده اي از اين آسيب ها به وسيله دانش آموزان صورت مي گيرد. طوري كه گاه از محيط آموزشي فراتر رفته و به غير از تخريب اموالي چون در، ديوار، ميز و صندلي مدرسه، دست به تخريب اموال بيرون از محيط آموزشي مثل فضاي سبز، صندلي اتوبوس ها و سينماها، آثار تاريخي و ... مي زنند. اين معضل، علاوه بر هزينه هاي كلاني كه صرف جبران آن مي شود، موجب ناراحتي روحي و رواني مردم و مسئولين شده و بدين طريق، تهديدي بر انسجام اجتماعي است. با توجه به اين موارد و با تأكيد بر نظريه هاي كنترل اجتماعي، خرده فرهنگ بزهكاري و كنترل قدرت در حوزه جامعه شناسي انحرافات، در پژوهشي به تبيين و ريشه يابي اين معضل پرداخته شده است. در اين تحقيق، بعد از مرور اين تئوريها به استنتاج مدل نظري و فرضيات پرداخته شده و سئوالات پرسشنامه براساس آن طرح شده است .به خاطر بالا رفتن ميزان اعتبار پاسخ ها، به طرح دو گونه سئوال در زمينه متغير وابسته نيز پرداخته شده: الف) گويه هايي كه به طور مستقيم رفتار خرابكارانه را مي سنجد. ب) گويه هايي كه با استفاده از تست هاي فرافكن گرايش به خرابكاري را مي سنجد.
در زمينه روش تحقيق، با اتخاذ روش پيمايش و طيف ليكرت به طرح ۷۴ گويه (سئوال) پرداخته شده است. بعد از مشخص كردن جامعه آماري كه دانش آموزان مدارس راهنمايي و اول متوسطه دولتي عادي مناطق نوزده گانه شهر تهران بودند، ۶۰۰ نفر از آنها با روش نمونه گيري طبقه اي متناسب از مناطق يك، شش، نه، سيزده و شانزده به عنوان حجم نمونه انتخاب شده و اطلاعات جمع آوري شده با روشهاي آماري خي دو، آزمون T ، تحليل واريانس (ANOVA)، ضريب همبستگي پيرسون و رگرسيون چند متغيره تجزيه و تحليل شده است كه مهمترين نتايج بدست آمده عبارتند از:

 ۱- ميزان خي دو، نشان مي دهد كه رابطه معناداري بين جنس و معدل با خرابكاري وجود دارد. بدين صورت كه پسرها بيشتر از دخترها و كساني كه معدلشان پايين است، بيشتر از كساني كه داراي معدل بالايي هستند، به رفتارهاي خرابكارانه دست مي زنند. همچنين با افزايش تعداد سالهاي مردودي، اين رفتارها شديدتر مي شود.

۲- ميزان خي دو، حاكي از اين است كه از بين شاخص هاي متغير جمعيت شناختي؛ جنس، معدل و بعد خانوار رابطه معناداري با خرابكاري دارند. بدين صورت دانش آموزاني كه در خانواده هاي كم جمعيت (يك فرزند) و پرجمعيت (بيشتر از چهار فرزند) زندگي مي كنند، بيشتر از سايرين مرتكب رفتارهاي خرابكارانه مي شوند. ولي شاخص هاي محل سكونت، محل تولد، دوره تحصيلي و سن با متغير خرابكاري، رابطه معناداري ندارند.

 ۳- نتايج آزمون فرضيه دوم نشان داد كه از بين شاخص هاي متغير پايگاه اجتماعي- اقتصادي؛ تحصيلات والدين، ساختار خانواده(سامان و نابسامان) و درآمد والدين، رابطه معناداري با خرابكاري نداشته اند. با وجود اين، با نوع مسكن رابطه معناداري داشته است. اكنون سئوالي كه در اينجا مطرح است، اين كه اگر پايگاه اجتماعي- اقتصادي به طور مستقيم تأثير معناداري در ارتكاب رفتارهاي خرابكارانه ندارد، چه متغيرهايي مي تواند مداخله گر باشد؟

 ۴- در پاسخ به سئوال مذكور پژوهش به آزمون فرضيات سه و چهار و پنج پرداخته است و آزمون فرضيه سوم نشان داده است كه شاخص هاي متغير پايگاه اجتماعي- اقتصادي با ناكامي دانش آموزان رابطه معناداري دارد. بدين گونه كه نابساماني خانواده (فوت، طلاق و درگيري والدين)، تحصيلات پايين والدين، مردودي دانش آموزان، درآمد پايين والدين و پايين بودن قيمت منزل، تأثير معناداري بر ناكامي دانش آموزان دارد. آزمون فرضيه چهارم، رابطه معني دار ناكامي را با عضويت در گروه هاي بزهكار تأييد كرده و بالاخره آزمون فرضيه پنجم نشان داده كه عضويت در گروه هاي بزهكار، تأثير معناداري بر ارتكاب رفتارهاي خرابكارانه دارد. همچنين ضريب همبستگي پيرسون در مدرسه و خانواده و تعلق به آنها، مردودي و نيز عدم كنترل فرزندان از سوي خانواده، رابطه معناداري با عضويت در گروه هاي بزهكار دارد.

۵- از بين متغيرهاي پيش بيني شده در تئوري كنترل اجتماعي؛ چون ميزان تعلق به مدرسه، خانواده و باورهاي جمعي رابط معناداري را با خرابكاري نشان مي دهد. آزمون فرضيه ششم پژوهش نشان داده كه اولا ميزان مشاركت در محيط خانواده، رابطه عاطفي با والدين و مشورت با آنها در خانواده هاي دانش آموزان خرابكار، كم است. ثانياً در محيط آموزشي، مشاركتي در فعاليت هاي غيردرسي ندارند، علاقه شديدي به تعطيلي مدرسه دارند، به اجبار والدين به مدرسه مي آيند، تحصيل را نوعي اتلاف وقت مي دانند و اميدوار به پيشرفت از طريق تحصيل نيستند و بالاخره اين كه از روحيه جمعي برخوردار نيستند، به منافع فردي مي انديشند، به بيت المال توجهي ندارند و انتظارات مردم برايشان مهم نيست. همه اين موارد ياد شده كه از شاخص هاي تعلق به خانواده و مدرسه و باورهاي جمعي است، تفاوت معني داري را با دانش آموزان عادي نشان مي دهد.

 ۶- آزمون فرضيه هفتم پژوهش نشان داده است كه مشاركت فرزندان در محيط مدرسه، به طور معنادار موجب كاهش رفتارهاي خرابكارانه آنها مي شود.

۷- رابطه معنادار رفتارها و گرايش هاي ضداجتماعي با رفتارهاي خرابكارانه ، از ديگر نتايج اين تحقيق است. منظور از اين رفتارها و گرايش ها، مخالفت با قوانين و آداب و رسوم، مزاحمت به ديگران، گرايش به دعواهاي خياباني، سوء استفاده از بيت المال و گرايش به دوستي با جنس مخالف است. همچنين ضرايب همبستگي نشان مي دهد كه جامعه پذيري ناقص، رابطه معناداري با رفتار و گرايش هاي ضد اجتماعي دارد.

 ۸- تئوري كنترل قدرت هاگان، پيش بيني مي كرده خانواده پدر سالار، موجب كنترل بيشتر والدين مي شود و اين كنترل، ريسك فرزندان را كاهش مي دهد و كاهش ريسك مساوي است با عدم گرايش به انحرافات اجتماعي، در اين پژوهش و در زمينه دانش آموزان دختر جواب نداد و نشان داد كه آنها اساساً چندان اهل ريسك نيستند. اما قسمت عمده اي از اين تئوري در مورد دانش آموزان پسر صادق است. بدين صورت كه كنترل كم والدين، موجب ريسك بالا به وسيله آنها و ريسك بالا موجب خرابكاري اموال عمومي است. منتهي آنچه كه موجب كنترل زياد والدين مي شود، ميزان پدرسالاري نيست (در سطح ۹۵ درصد معني دار نيست)، بنابراين، ريسك بالا يكي از عمده ترين عوامل مؤثر بر خرابكاري است كه خود با متغيرهايي چون عدم تعلق به محيط خانواده و مدرسه، ناكامي، طرد باورهاي جمعي،عضويت در گروه هاي بزهكار و نيز وضعيت تحصيلي پايين، رابطه معناداري دارد.

 ۹- و بالاخره تست فرضيه آخر با روش آماري رگرسيون چند متغيره نشان داد كه از بين عوامل اجتماعي- اقتصادي گوناگون مورد بررسي، به ترتيب، رفتارها و ناباورهاي ضداجتماعي، ميزان تعلق به خانواده، ميزان تعلق به مدرسه، قيمت مسكن، تعداد سالهاي مردودي و تعلق به باورها و قواعد جمعي بيشترين تأثير در ارتكاب رفتارهاي خرابكارانه دارد( درسطح معني داري بيش از ۹۹درصد.)

با توجه به نتايج مذكور و نتايج ديگر پژوهش ها مي توان پيشنهاد هاي زير را در كاهش رفتارهاي خرابكارانه مؤثر دانست:

۱- توجه